Unit 1: Pembentukan Malaysia
Unit ini membincangkan idea dan sebab-sebab pembentukan Malaysia yang melibatkan penggabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura dalam satu sistem kerajaan Persekutuan. Turut dibincangkan langkah-langkah, tokoh-tokoh dan negeri-negeri yang terlibat serta cabaran dalam pembentukan Malaysia. Tema buku teks Sejarah Tahun 6 SK ialah Kemakmuran Negara Kita.
Idea pembentukan Malaysia dicadangkan oleh pemimpin tempatan dan pihak British. Idea ini melibatkan gabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei:
| Lord Brassey (1887) | Pengarah British North Borneo Company mencadangkan penggabungan Sarawak, Sabah, Negeri-negeri Melayu dan Negeri-negeri Selat | |
| Melayu Raya (1938) | Ibrahim Haji Yaakob dan Harun Aminurrashid memperjuangkan penggabungan Tanah Melayu, Singapura, Kalimantan, Filipina dan Indonesia | |
| Malcolm MacDonald (1951) | Gabenor Jeneral British di Asia Tenggara mengadakan perbincangan dengan pemimpin Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura | |
| Tunku Abdul Rahman (1955) | Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu mencadangkan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei menyertai Persekutuan Tanah Melayu | |
Terdapat empat sebab utama pembentukan Malaysia:
Menjamin keselamatan negara — Singapura dan Sarawak menghadapi ancaman komunis yang boleh menggugat keselamatan Persekutuan Tanah Melayu; ancaman ini dapat dibendung melalui pembentukan Malaysia
Mencapai keseimbangan kaum — penggabungan dengan Singapura sahaja akan menyebabkan ketidakseimbangan kaum; penggabungan dengan Sarawak, Sabah dan Brunei menjadikan bilangan penduduk seimbang
Mempercepat kemerdekaan — pembentukan Malaysia mampu mempercepat kemerdekaan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei melalui permuafakatan semua pihak
Membangunkan sosioekonomi — pembentukan Malaysia mempercepat pembangunan infrastruktur, sosial dan ekonomi serta meningkatkan taraf hidup rakyat
Beberapa langkah diambil oleh para pemimpin bagi menjayakan pembentukan Malaysia secara kronologi:
27 Mei 1961 — Tunku Abdul Rahman mengumumkan cadangan pembentukan Malaysia di Hotel Adelphi, Singapura
Julai 1961 — Tunku Abdul Rahman mengadakan lawatan ke Sarawak untuk menerangkan idea pembentukan Malaysia
23 Julai 1961 — Penubuhan Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM) untuk meyakinkan pemimpin Sarawak dan Sabah
17 Januari 1962 — Penubuhan Suruhanjaya Cobbold bagi mendapatkan reaksi penduduk Sarawak dan Sabah
21 Jun 1962 — Suruhanjaya Cobbold menyerahkan laporan: dua pertiga penduduk Sarawak dan Sabah menyokong pembentukan Malaysia
30 Ogos 1962 — Referendum (pemungutan suara) diadakan di Singapura; rakyat bersetuju dengan pembentukan Malaysia
1 September 1962 — Rundingan dilakukan antara Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura
9 Julai 1963 — Perjanjian Malaysia ditandatangani di Marlborough House, London
12 Ogos 1963 — PBB mewujudkan United Nations Malaysia Mission (UNMM) untuk mengesahkan persetujuan penduduk Sarawak dan Sabah
16 September 1963 — Pemasyhuran Malaysia diadakan di Kuala Lumpur, Kuching, Kota Kinabalu dan City Hall, Singapura
Permuafakatan antara pemimpin menjadi obor kejayaan pembentukan Malaysia:
| Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj | Pemimpin UMNO, Perdana Menteri Persekutuan Tanah Melayu, mengetuai perwakilan dalam Perjanjian Malaysia di London | |
| Tun Abdul Razak Hussein | Pemimpin UMNO, Timbalan Perdana Menteri, memainkan peranan dalam Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK) | |
| Tun Temenggung Jugah anak Barieng | Pemimpin PESAKA, menganggotai JSKM, menandatangani Perjanjian Malaysia 1963 di London | |
| Tun Datu Mustapha Datu Harun | Pemimpin USNO, memberi penjelasan tentang pembentukan Malaysia kepada penduduk Sabah | |
| Lee Kuan Yew | Pemimpin PAP, menyokong pembentukan Malaysia bagi membendung ideologi komunis di Singapura | |
| Tan Sri Datuk Amar Stephen Kalong Ningkan | Pemimpin SNAP, membentuk Perikatan Sarawak dan menyokong usaha pembentukan Malaysia | |
| Donald Stephens (Tun Muhammad Fuad Stephens) | Pemimpin UNKO, mencadangkan penubuhan JSKM | |
| Datu Bandar Abang Haji Mustapha | Pemimpin PANAS, menyokong pembentukan Malaysia dan menandatangani Perjanjian Malaysia 1963 | |
| Tun Muhammad Ghazali Shafie | Pemimpin UMNO, menganggotai Suruhanjaya Cobbold dan memainkan peranan penting dalam pembentukan Malaysia | |
| Tan Sri Wong Pow Nee | Pemimpin MCA, wakil Persekutuan Tanah Melayu dalam Suruhanjaya Cobbold | |
| Tun V. T. Sambanthan | Pemimpin MIC, meneliti draf laporan Suruhanjaya Cobbold bersama Jawatankuasa Kabinet | |
Malaysia dibentuk pada 16 September 1963 hasil gabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura. Brunei menolak penyertaan, manakala Singapura berpisah pada tahun 1965. Cabaran yang dihadapi:
Penolakan rancangan oleh Sarawak United People's Party (SUPP) yang mahu membentuk persekutuan sendiri terdiri daripada Brunei, Sarawak dan Borneo Utara
Konfrontasi Indonesia (1963-1966) — Indonesia mengisytiharkan konfrontasi kerana menganggap pembentukan Malaysia mengancam kedudukan negaranya
Dakwaan Filipina — Filipina mendakwa Sabah sebahagian daripada wilayahnya
Ketegangan dengan Indonesia dan Filipina akhirnya kembali pulih hasil permuafakatan pemimpin negara-negara tersebut
Pembentukan Malaysia pada 16 September 1963 hasil gabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura. Empat sebab utamanya: menjamin keselamatan negara, mencapai keseimbangan kaum, mempercepat kemerdekaan, dan membangunkan sosioekonomi. Setiap 16 September kita menyambut Hari Malaysia sebagai tanda syukur dan bangga atas permuafakatan rakyat Malaysia.
📝 Kosa Kata
Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj melaungkan 'merdeka' sebanyak tujuh kali pada Pemasyhuran Malaysia pada 16 September 1963. Hari Malaysia disambut setiap tahun pada tarikh ini sebagai tanda syukur atas permuafakatan dan perpaduan rakyat Malaysia!
Uji Minda!
18 soalan • Boleh buat!