Unit 5: Zaman Air Batu
Peningkatan suhu bumi telah mengakibatkan berlakunya kecairan air batu. Bentuk muka bumi dan kehidupan manusia turut mengalami perubahan. Unit ini membincangkan maksud dan garis masa Zaman Air Batu, perubahan Zaman Air Batu Akhir dan kesannya di Asia Tenggara. Nilai yang ditekankan ialah bertanggungjawab dan kasih sayang terhadap alam sekitar.
Zaman Air Batu ialah zaman bumi dilitupi oleh air batu yang tebal disebabkan oleh penurunan suhu yang ketara. Zaman ini berlaku dalam tempoh yang lama.
Pada Zaman Air Batu Akhir berlaku proses pengglasieran (kecairan air batu) akibat peningkatan suhu bumi
Pencairan air batu menyebabkan paras air laut meningkat
Dalam sejarah dunia, Zaman Air Batu berlaku sebanyak lima kali
Zaman Air Batu Akhir berlaku pada Kala Kuaterner
Kala Kuaterner (zaman bermula 2.5 juta tahun lalu) dibahagikan kepada dua epok:
| Epok Pleistosen | 2.5 juta hingga 11 700 tahun dahulu — suhu bumi rendah, banyak kawasan dilitupi air batu, manusia mula tahu membuat api, tanah dataran lebih luas | |
| Epok Holosen | 11 700 tahun dahulu hingga kini — suhu bumi meningkat, air batu mula mencair, paras air laut meningkat | |
Haiwan yang wujud pada Zaman Air Batu Akhir (Epok Pleistosen):
Mamot
Sloth
Harimau bertaring lengkung
Zaman Air Batu Akhir berlaku pada Kala Kuaterner yang dibahagikan kepada Epok Pleistosen (suhu rendah, air batu tebal) dan Epok Holosen (suhu meningkat, air batu mencair).
Peningkatan suhu membawa perubahan kepada bentuk muka bumi:
Suhu bumi meningkat
Ais mula mencair
Air melimpah ke kawasan rendah sehingga membentuk tasik dan laut
Iklim berubah daripada terlalu sejuk kepada sederhana sejuk (sinan matahari dan pemanasan bumi)
Perubahan bentuk fizikal bumi — paras air laut meningkat sehingga 100 meter
Peningkatan suhu memberi kesan kepada bentuk muka bumi, kehidupan manusia dan haiwan:
Bentuk fizikal bumi baharu: pembentukan tasik air tawar, aliran air sungai berubah
Kepupusan haiwan akibat perubahan suhu — harimau bertaring lengkung dan mamot pupus
Petempatan manusia: manusia bergerak keluar ke kawasan yang lebih panas
Manusia mencari tempat untuk membina petempatan baharu
Perubahan Zaman Air Batu Akhir telah memberi kesan kepada bentuk muka bumi, iklim, haiwan dan petempatan manusia. Kepupusan haiwan seperti mamot berlaku akibat perubahan suhu.
Perubahan Zaman Air Batu Akhir turut memberi kesan di Asia Tenggara. Asia Tenggara terdiri daripada Malaysia, Singapura, Brunei, Filipina, Indonesia, Thailand, Laos, Kemboja, Myanmar, Timor Leste dan Vietnam.
Pentas Sunda ialah kawasan tanah luas di Asia Tenggara yang menghubungkan daratan dengan kepulauan
Kenaikan paras air laut di Pentas Sunda akibat kecairan air batu
Berlakunya pergerakan manusia dan haiwan
Kawasan tanah rendah di sepanjang tepi pantai tenggelam
Pembentukan sungai dan tasik di Asia Tenggara akibat kecairan air batu
Kecairan air batu memberi kesan kepada kewujudan petempatan baharu di Asia Tenggara:
Manusia bergerak ke kawasan yang lebih tinggi
Hidup secara berpindah-randah
Akhirnya menetap di kawasan baharu
Kawasan Asia Tenggara juga menjadi tempat tinggal haiwan
Pentas Sunda ialah kawasan tanah luas yang menghubungkan daratan Asia Tenggara dengan kepulauan. Kenaikan paras air laut di Pentas Sunda akibat kecairan air batu telah mengubah bentuk muka bumi Asia Tenggara.
📝 Kosa Kata
Zaman Air Batu berlaku sebanyak lima kali dalam sejarah bumi! Semasa Epok Pleistosen, hidupan seperti mamot, sloth gergasi dan harimau bertaring lengkung merayapraya di bumi. Apabila suhu meningkat pada Epok Holosen, kecairan air batu menyebabkan paras air laut naik sehingga 100 meter — menenggelamkan kawasan Pentas Sunda dan membentuk kepulauan Asia Tenggara yang kita kenali hari ini!
Uji Minda!
20 soalan • Boleh buat!