Unit 8: Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka
Tokoh terbilang mempunyai peranan yang besar pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Penglibatan tokoh terbilang dalam pentadbiran telah membawa kepada era kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. Unit ini membincangkan struktur masyarakat dan tokoh terbilang pada zaman tersebut.
Struktur masyarakat Kesultanan Melayu Melaka dibahagikan kepada dua golongan: pemerintah dan diperintah.
| Sultan | Pemerintah tertinggi dalam pentadbiran negeri, simbol perpaduan rakyat | |
| Pembesar | Dilantik oleh sultan, membantu sultan dalam pentadbiran negeri (rakyat boleh jadi pembesar jika diberi jawatan oleh sultan) | |
| Rakyat | Penduduk Melaka, pengikut setia kepada sultan dan pembesar | |
| Hamba | Orang suruhan sultan dan pembesar; bilangan hamba melambangkan ketinggian status dan kekayaan pemiliknya | |
Struktur masyarakat KMM: Sultan dan Pembesar (pemerintah) → Rakyat dan Hamba (diperintah). Setiap golongan memberikan sumbangan bermakna kepada pentadbiran sehingga Melaka menjadi empayar yang kuat dan pusat perdagangan utama.
Tokoh terbilang ialah individu yang dihormati dan disanjungi oleh masyarakat. Ciri-ciri tokoh terbilang pada zaman KMM:
Gigih — Parameswara gigih memajukan Melaka sebagai pusat perdagangan
Mempertahankan kedudukan negara — Tun Perak mempertahankan KMM daripada ancaman luar
Berkorban untuk negara — Hang Tuah mempertahankan perairan Melaka daripada serangan musuh
Tokoh terbilang dan sumbangan masing-masing:
| Parameswara | Mengasaskan KMM, memajukan Melaka sebagai pusat perdagangan | |
| Sultan Muzaffar Shah | Mengukuhkan empayar Melaka, melaksanakan sistem perundangan yang tersusun | |
| Sultan Mansur Shah | Meluaskan empayar Melaka, menjadikan Melaka pusat penyebaran Islam dan pusat pendidikan | |
| Sultan Alauddin Riayat Shah | Mengambil berat tentang keamanan dan keselamatan dalam negeri, menjaga kebajikan rakyat | |
| Bendahara Tun Perak | Menguruskan pentadbiran secara sistematik, menunjukkan kesetiaan tinggi terhadap pemerintah | |
| Laksamana Hang Tuah | Memastikan keselamatan perairan Melaka, menjadi utusan KMM | |
Tokoh terbilang KMM: Parameswara, Sultan Muzaffar Shah, Sultan Mansur Shah, Sultan Alauddin Riayat Shah, Bendahara Tun Perak dan Laksamana Hang Tuah. Kegigihan mereka menjadikan Melaka empayar yang kuat dan terkenal di Alam Melayu.
Sultan ialah pemerintah tertinggi kerajaan, dibantu oleh bendahara dan laksamana (pembesar utama):
Pemerintah tertinggi dalam pentadbiran negeri
Simbol perpaduan rakyat
Melantik pembesar yang berkelayakan untuk menjalankan pentadbiran
Menentukan hubungan diplomatik dengan kerajaan lain
Menerima kunjungan pedagang asing ke Melaka
Mengetuai angkatan tentera Melaka bagi meluaskan jajahan takluk
Ketua agama Islam dan adat istiadat Melayu
Memastikan keselamatan dan keamanan Melaka terpelihara
Menggalakkan perkembangan ilmu pengetahuan
Sultan ialah pemerintah tertinggi, simbol perpaduan, ketua agama Islam dan adat istiadat Melayu, mengetuai angkatan tentera, dan menentukan hubungan diplomatik. Peranan sultan menjadikan Melaka pusat perdagangan yang dihormati.
Bendahara ialah pembesar utama, pembantu sultan:
Penasihat sultan dalam urusan pentadbiran
Ketua pembesar dalam pentadbiran negeri
Pembantu sultan dalam mengembangkan agama Islam
Ketua diplomat
Ketua hakim
Mengetuai angkatan perang
Pemangku sultan semasa sultan gering atau ke luar negara
Laksamana ialah pembesar utama yang menjaga keselamatan perairan:
Mengetuai angkatan laut Melaka dalam melakukan serangan
Menjaga keamanan perairan Melaka
Menjaga keselamatan para pedagang
Mengetuai utusan rasmi ke luar negara
Menjadi duta bagi Melaka
Pengawal peribadi sultan — seorang yang berani
Bendahara: penasihat sultan, ketua pembesar, ketua diplomat, ketua hakim, ketua angkatan perang, pemangku sultan. Laksamana: ketua angkatan laut, penjaga perairan, duta, pengawal peribadi sultan. Tanggungjawab mereka mengukuhkan kedudukan Melaka.
📝 Kosa Kata
Kesultanan Melayu Melaka mempunyai struktur masyarakat yang tersusun — Sultan di pucuk pimpinan, dibantu Bendahara dan Laksamana. Bendahara Tun Perak bukan sahaja ketua pembesar, malah menjadi pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara! Laksamana Hang Tuah pula terkenal dengan sumpah 'Tidak akan Melayu hilang di dunia' — melambangkan kesetiaan mutlak kepada sultan dan negara.
Uji Minda!
21 soalan • Boleh buat!