🌙
🧮

Bab 8

Pengurusan Data

⏱ 90 minit📕 Buku Teks 1

Unit 8: Pengurusan Data

Unit ini memperkenalkan tafsiran carta pai dalam peratusan, serta penentuan kekerapan, mod, julat, median dan min bagi satu set data (termasuk data genap). Aplikasi sebenar termasuk cara murid ke sekolah, aktiviti masa lapang, wang derma, rekod larian merentas desa, dan markah kuiz sains.

Tafsir Carta Pai
🥧
Membaca Carta Pai

Carta pai menunjukkan pecahan data dalam bentuk bulatan. Jumlah peratusan carta pai mesti 100%.

1

Cara murid ke sekolah: Bas 52%, Basikal 22%, Kereta 12%, Jalan kaki 14% — menaiki bas paling ramai (>separuh)

2

Beza kereta dengan basikal = 12% − 22%? Bukan: 22% − 12% = 10%

3

Jumlah semua sektor sentiasa 100%

4

Sektor yang paling besar mewakili kategori dengan peratusan tertinggi

📊
Peratusan dan Bilangan

Cari peratusan atau bilangan sebenar dengan mendarab peratusan dengan jumlah.

1

Aktiviti 80 orang murid: Sahibba 35%, Catur 22.5%, Dam 17.5%, Sudoku 10%, Saidina = 100% − 85% = 15%

2

Bilangan bermain Sahibba = 35/100 × 80 = 28 orang

3

Bilangan bermain Sudoku = 10/100 × 80 = 8 orang

4

Penggemar komik: 6 daripada 30 murid = 6/30 × 100% = 20%

5

Peratusan = (bahagian/jumlah) × 100%

💡

Jumlah peratusan semua sektor carta pai mesti 100%. Untuk mencari bilangan sebenar: (peratusan/100) × jumlah. Untuk mencari peratusan: (bahagian/jumlah) × 100%.

Mod, Julat, Median dan Min
🔢
Kekerapan, Mod dan Julat

Tiga ukuran asas bagi set data: kekerapan, mod dan julat.

1

Kekerapan ialah bilangan sesuatu nilai dalam satu set data

2

Mod ialah nilai yang paling kerap muncul (kekerapan tertinggi)

3

Julat ialah beza nilai maksimum dengan nilai minimum: julat = max − min

4

Wang derma: RM10 (1), RM12 (4), RM15 (3), RM20 (2), RM25 (1) → mod = RM12, julat = RM25 − RM10 = RM15

📈
Median dan Min

Median ialah data tengah; min ialah purata.

1

Median: susun data secara menaik/menurun, ambil data tengah

2

Bilangan data ganjil: median = data di tengah (cth. 9 data → data ke-5)

3

Bilangan data genap: median = purata dua data tengah (cth. 10 data → purata data ke-5 & ke-6)

4

Min = jumlah keseluruhan nilai ÷ bilangan data

5

Larian merentas desa (9 peserta): 23, 25, 25, 26, 26, 26, 26, 28, 29 → median = 26 minit, min = 234/9 = 26 minit

💵
Contoh Wang Saku Harian

Carta palang wang saku 10 orang murid: RM4 (2), RM5 (4), RM6 (1), RM7 (3).

1

Mod = RM5 (kekerapan tertinggi = 4)

2

Julat = RM7 − RM4 = RM3

3

Data menurun: 7, 7, 7, 6, 5, 5, 5, 5, 4, 4 → median = (5+5)/2 = RM5

4

Min = (2×4 + 4×5 + 1×6 + 3×7) ÷ 10 = (8+20+6+21)/10 = 55/10 = RM5.50

💡

Mod = nilai paling kerap. Median = data tengah (genap → purata dua data tengah). Min = jumlah nilai ÷ bilangan data. Julat = maksimum − minimum. Median dan mod boleh sama nilainya seperti contoh larian (26 minit).

Penyelesaian Masalah
🧩
Strategi Penyelesaian

Gunakan empat langkah: Fahami → Fikir cara → Selesaikan → Semak.

1

Ketinggian 10 murid: 1.15, 1.25 (×6), 1.30 (×3) → julat = 1.30 − 1.15 = 0.15 m, mod = 1.25 m, median = (1.25+1.25)/2 = 1.25 m

2

Kuiz sains 10 peserta: 100(1), 95(4), 90(2), 85(2), 80(1) → julat = 20, mod = 95, min = 910/10 = 91

3

Jeli: Kiwi 20, Mangga 13, Anggur 25, Strawberi 22 (jumlah 80) → peratusan kiwi = 20/80 × 100% = 25%, min = 80/4 = 20

4

Kitar semula 10 murid: 10 kg(2), 12 kg(3), 14 kg(4), 16 kg(1) → mod = 14 kg, median = (12+14)/2 = 13 kg, min = 128/10 = 12.8 kg

📝 Kosa Kata

carta pai—carta bulatan yang menunjukkan pecahan data dalam peratusan (jumlah 100%)
data—maklumat atau nilai yang dikumpul untuk dikaji
kekerapan—bilangan sesuatu nilai muncul dalam satu set data
mod—nilai yang paling kerap muncul dalam set data (kekerapan tertinggi)
julat—beza antara nilai maksimum dengan nilai minimum dalam set data
median—data yang berada di tengah-tengah set data yang disusun secara menaik/menurun
min—purata data = jumlah nilai ÷ bilangan data
peratusan—bahagian per 100 (cth. 25% = 25/100)
sektor—sebahagian daripada bulatan carta pai yang mewakili satu kategori
carta palang—carta yang menggunakan palang untuk menunjukkan kekerapan data
piktograf—carta yang menggunakan gambar simbol untuk mewakili data
nilai maksimum—nilai terbesar dalam satu set data
🌟
Tahukah Kamu?

Dalam larian merentas desa Rumah Kenari, 4 daripada 9 peserta mencatatkan masa 26 minit — jadi mod, median DAN min semuanya 26 minit! Tetapi dalam kitar semula 10 orang murid, median (13 kg) dan min (12.8 kg) berbeza kerana bilangan data genap memerlukan purata dua data tengah.

🧠

Uji Minda!

25 soalan • Boleh buat!

← Bab 7
📋