Unit 1: Nombor Bulat dan Operasi
Unit ini membina kefahaman murid tentang nombor bulat sehingga tujuh digit (melibatkan juta), pecahan juta dan perpuluhan juta. Murid belajar menyebut, menulis, menganalisis pola nombor, melakukan operasi asas (tambah, tolak, darab, bahagi) serta operasi bergabung, dan mengenal pasti nombor perdana serta nombor gubahan.
Setiap digit dalam nombor mempunyai nilai tempat dan nilai digit yang berbeza:
| juta | 1 000 000 | |
| ratus ribu | 100 000 | |
| puluh ribu | 10 000 | |
| ribu | 1 000 | |
| ratus | 100 | |
| puluh | 10 | |
| sa | 1 | |
Contoh nombor 1 237 483 disebut 'satu juta dua ratus tiga puluh tujuh ribu empat ratus lapan puluh tiga'. Latihan menyebut dan menulis:
10 000 000 — sepuluh juta
4 405 792 — empat juta empat puluh lima ribu tujuh ratus sembilan puluh dua
2 800 806 — dua juta lapan ratus ribu lapan ratus enam
246 015 — dua ratus empat puluh enam ribu lima belas
Nilai digit berbeza mengikut kedudukan:
Digit 1 dalam 1 000 000 bernilai juta
Digit 1 dalam 1 000 000 000 bernilai bilion
Digit 1 dalam 1 000 000 000 000 bernilai trilion
Setiap digit mempunyai dua makna: nilai tempat (nama kedudukan seperti 'juta' atau 'ratus') dan nilai digit (nilai sebenar digit itu, contohnya digit 3 pada tempat 'ratus ribu' bernilai 300 000).
Pola nombor ialah corak tertentu dalam susunan nombor. Contoh pola:
Tertib menaik lapan ratus-lapan ratus: 2 390 795, 2 391 595, 2 392 395 ... (tambah 800)
Tertib menurun satu juta-satu juta: 6 890 740, 5 890 740, 4 890 740 ... (tolak 1 000 000)
Tertib menurun empat ratus-empat ratus: 7 657 850, 7 657 450, 7 657 050 ...
Pola darab enam: 100, 600, 3 600, 21 600, 129 600, 777 600 ...
Pola bahagi dua: 128, 64, 32, 16, 8 ...
Pola nombor menarik berdasarkan kuasa dua:
1 = 1 × 1
121 = 11 × 11
12 321 = 111 × 111
1 234 321 = 1 111 × 1 111
Pola susunan petak/segi empat sama:
Rajah 1: 1 × 1 = 1
Rajah 2: 2 × 2 = 4
Rajah 3: 3 × 3 = 9
Rajah 4: 4 × 4 = 16
Rajah 5: 5 × 5 = 25
Untuk mencari nombor seterusnya dalam pola, kira beza (tolak) antara dua nombor bersebelahan. Jika beza semakin besar, kemungkinan pola melibatkan darab atau bahagi, bukan tambah atau tolak.
Pecahan juta ialah sebahagian daripada satu juta. Contoh sebutan:
| 1½ juta | satu satu perdua juta (satu setengah juta) | |
| 2¾ juta | dua tiga perempat juta | |
| 3/10 juta | tiga sembilan persepuluh juta | |
| 3/5 juta | tiga perlima juta | |
Perpuluhan juta ditulis dengan titik perpuluhan. Contoh:
0.75 juta — sifar perpuluhan tujuh lima juta
1.2 juta — satu perpuluhan dua juta
7.401 juta — tujuh perpuluhan empat sifar satu juta
Pertukaran antara pecahan juta, perpuluhan juta, dan nombor bulat:
1½ juta = 1.5 juta = 1 500 000
3/5 juta = 0.6 juta = 600 000
0.04 juta = 40 000
3/4 juta = 0.75 juta = 750 000
Satu juta = 1 000 000. Membahagi 1 000 000 dengan penyebut pecahan memberi nilai pecahan juta dalam nombor bulat, contohnya 1/4 juta = 1 000 000 ÷ 4 = 250 000.
Operasi tambah dan tolak melibatkan nombor hingga tujuh digit:
Susun nombor mengikut nilai tempat (juta ke sa)
Tambah/tolak mengikut lajur dari kanan ke kiri
Berhati-hati dengan pinjaman (tolak) dan lebihan (tambah)
Operasi darab dan bahagi melibatkan nombor besar:
Darab: 5 792 × 1 000 = 5 792 000
Bahagi: 6 000 000 ÷ 1 000 = 6 000
Gunakan anggaran untuk menyemak jawapan
Operasi bergabung ialah gabungan dua atau lebih operasi matematik. Contoh melibatkan anu:
k − 0.7 juta + 1.02 juta = 590 000 — cari nilai k
k ÷ 2 × 5 = 0.01 juta — cari nilai k
8.007 juta − k ÷ 6 = 7.9 juta — cari nilai k
Nombor perdana ialah nombor bulat lebih besar daripada 1 yang hanya boleh dibahagi tepat dengan 1 dan dirinya. Nombor gubahan ialah nombor bukan perdana.
| Perdana | 11, 29, 41, 67 (contoh) | |
| Gubahan | 8, 24, 35, 80 (boleh difaktorkan) | |
Dalam operasi bergabung, selesaikan bahagi dan darab dahulu sebelum tambah dan tolak (ikut keutamaan operasi). Gunakan kurungan jika perlu menukar tertib. Nombor 1 bukan nombor perdana dan bukan nombor gubahan.
📝 Kosa Kata
Pola nombor 1, 121, 12 321, 1 234 321 datang daripada kuasa dua nombor yang terdiri daripada angka 1 sahaja: 1×1, 11×11, 111×111, 1 111×1 111. Cuba teruskan pola ini dengan 11 111 × 11 111 — hasilnya ialah 123 454 321, pola palindrome yang cantik!
Uji Minda!
16 soalan • Boleh buat!