Bab 2: Tambah, Tolak, Darab dan Bahagi
Bab ini memperkukuhkan operasi asas tambah, tolak, darab dan bahagi ke atas nombor hingga 10 000. Murid juga belajar menambah/tolak berturut-turut, operasi bergabung, kenal anu dan menyelesaikan masalah.
Langkah menambah mula daripada sa, diikuti puluh, ratus dan ribu:
1 382 + 6 = 1 388 (bilang terus satu-satu pada garis nombor).
1 382 + 15 = 1 397.
104 + 1 382 = 1 486.
5 054 + 3 741 = 8 795 (bentuk lazim, kumpul semula).
3 215 + 1 997 = 5 212 (kaedah tambah rakan: 1 997 + 3 = 2 000).
Contoh menambah tiga nombor:
8 + 542 + 3 420 = 3 970 (skor Rishi).
27 + 1 130 + 3 420 = 4 577 (skor Izan).
2 406 + 302 + 54 = 2 762 (roti jagung, vanila, coklat).
Jadikan 10 dahulu: 9 + 7 + 9 = 18 + 7 = 25.
7 500 mℓ + 675 mℓ + 1 680 mℓ = 9 855 mℓ.
Semak jawapan tambah dengan anggaran. Kumpul semula dilakukan apabila jumlah digit menjadi 10 atau melebihi 10. Dalam bentuk lazim, digit mesti diletakkan pada nilai tempat yang betul.
Contoh penolakan:
2 369 − 8 = 2 361 (baki butang kuning).
4 927 − 805 = 4 122.
8 472 − 3 441 = 5 031.
1 245 − 7 = 1 238 (5 sa tak cukup, tukar 1 puluh → 10 sa; 15 sa − 7 sa = 8 sa).
1 283 − 790 = 493 (kumpul semula daripada ratus ke puluh, ribu ke ratus).
8 000 − 1 203 = 6 797 (kaedah tolak 1: 7 999 − 1 202).
Tolak berturut-turut dan tambah–tolak bergabung:
2 458 − 103 − 12 = 2 343 (baki anak pokok).
4 267 − 29 − 301 = 3 937.
15 + 20 − 3 = 32 (topi belum dipakai; tambah dahulu, kemudian tolak).
8 728 − 524 + 39 = 8 243.
Selesaikan ayat matematik mengikut turutan operasi yang diberi.
Penolakan bermula daripada sa, diikuti puluh, ratus dan ribu. Semak jawapan tolak dengan tambah. Perbendaharaan kata tolak: cari baki, beza, berapa kurangnya.
Darab dua nombor (bentuk lazim & kekisi):
3 × 12 = 36 (3 kotak × 12 limau).
4 × 121 = 484 (darab sa, puluh, ratus).
2 013 × 2 = 4 026.
596 × 10 = 5 960; 78 × 100 = 7 800; 10 × 1 000 = 10 000.
15 × 3 = 45 (kumpul semula: 3 × 5 sa = 15 sa → 1 puluh 5 sa).
576 × 8 = 4 608; 4 × 2 193 = 8 772.
Pola mendarab dengan 10, 100 dan 1 000:
| 9 × 10 | = 90 | |
| 9 × 100 | = 900 | |
| 9 × 1 000 | = 9 000 | |
| 78 × 100 | = 7 800 | |
| 10 × 1 000 | = 10 000 | |
Hukum kalis tukar tertib: a × b = b × a.
Dalam bentuk lazim, letakkan nombor yang lebih besar di atas. Semak jawapan darab dengan anggaran dan kalkulator. Sifir 2–9 membantu pengiraan mental.
Pembahagian bermula daripada ratus, diikuti puluh dan sa:
24 ÷ 2 = 12 (24 batu dalam 2 balang).
45 ÷ 3 = 15 (bahagi puluh baki 1 puluh → 10 sa + 5 sa = 15 sa).
628 ÷ 4 = 157 (628 biji donat, 4-empat setiap bungkusan).
2 100 ÷ 7 = 300; 5 045 ÷ 5 = 1 009.
690 ÷ 10 = 69; 8 600 ÷ 100 = 86; 7 000 ÷ 1 000 = 7.
29 ÷ 3 = 9 baki 2 (29 batang kapur dalam 3 bekas).
376 ÷ 6 = 62 baki 4; 8 035 ÷ 9 = 892 baki 7.
8 400 ÷ 1 000 = 8 baki 400.
Anu ialah kuantiti yang tidak diketahui dalam ayat matematik:
7 + anu = 10 → anu = 3.
12 − anu = 9 → anu = 3.
3 × anu = 150 → anu = 50 (bilangan halaman setiap komik).
anu × 100 = 1 200 → anu = 12.
20 ÷ anu = 5 → anu = 4.
anu ÷ 4 = 30 → anu = 120.
Semak bahagi dengan darab: hasil bahagi × pembahagi + baki = nombor asal. Anu boleh diwakili simbol seperti ▲ dan ★.
Contoh penyelesaian masalah harian:
3 409 poskad Malaysia + 965 poskad luar negara = 4 374 jumlah poskad (Pandalela).
6 000 ekor ikan keli − 846 dijual = 5 154 baki (bapa Dev).
1 340 + 960 − 1 550 = 750 botol air mineral baki.
4 × 15 = 60 biji strawberi (ibu Darren).
3 × 1 670 = 5 010 batang pokok koko ladang bapa Jarjit.
96 ÷ 4 = 24 bungkus dodol setiap bekas (Hajar).
9 507 ÷ 8 = 1 188 baki 3 (botol jus dalam kotak).
Kenal pasti kata kunci: 'jumlah' → tambah; 'baki/beza/kurang' → tolak; 'kali/setiap' → darab; 'sama banyak/agih' → bahagi. Kaedah bekerja ke belakang membantu semak jawapan.
📝 Kosa Kata
Dalam lawatan ke zoo, 200 orang murid terlibat. Bilangan murid Tahun 4 ialah 4 kali bilangan murid Tahun 3 (40 × 4 = 160). Setiap orang akan dapat 2 keping sandwic, jadi 200 × 2 = 400 keping sandwic diperlukan!
Uji Minda!
20 soalan • Boleh buat!