Unit 3: Bazar Muzik
Unit ini membawa murid meneroka 'Bazar Muzik' — sebuah bazar yang pelbagai kedai muzik. Murid menamakan kedai-kedai yang terdapat di Bazar Muzik, fungsi setiap kedai dan suasana di bazar tersebut. Konsep muzik yang dipelajari ialah solfa do hingga la, lagu berkembar, pelbagai tempo (sederhana, lambat, cepat), warna ton, ensembel rekoder serta apresiasi muzik tradisional Malaysia — caklempong.
Murid telah mahir isyarat tangan solfa do, re, mi, fa, dan so. Sekarang belajar isyarat tangan la pula. Bunyi do bagi solfa ini ialah not C. Rajin-rajinlah bernyanyi solfa sambil membuat isyarat tangan supaya tidak lupa.
Solfa: do re mi fa so la (dari bawah ke atas)
Isyarat tangan la diperkenalkan
Latihan Solfa: mi mi so / mi so la / la so mi
Latihan solfa: mi re mi / mi mi mi so / re fa mi re do
Lagu dan lirik: Lee Chai Huat. Berikan perhatian pada bar yang dicetak berwarna kuning (bar 17 hingga 24) yang menggunakan isyarat tangan solfa la.
Pagi yang permai indah suasana
Sejuk mendaikaikan hatiku gembira
Sekolahku yang tercinta, tempatku menimba ilmu
Rakan rakan riang bernyanyi solfa
Sama sama belajar memburu cita cita
Solfa (do re mi fa so la ti) ialah sistem pic relatif. Bunyi 'do' bagi solfa dalam unit ini ditetapkan sebagai not C. Isyarat tangan Kodaly membantu murid 'melihat' pic yang dinyanyikan.
Mainkan Latihan Rekoder 1 dan 2 dengan betul. Kemudian mainkan kedua-dua latihan secara serentak dalam lagu Rasa Sayang (secara ensembel). Simbol V dan v berfungsi sebagai tempat mengambil nafas.
Latihan Rekoder 1
Latihan Rekoder 2
Mainkan kedua-dua latihan secara serentak (ensembel)
Lagu Rasa Sayang dengan rekoder 1 dan rekoder 2
Tanda V / v = tempat mengambil nafas
Lagu berkembar bermaksud dua buah lagu yang mempunyai melodi yang berlainan tetapi boleh dinyanyikan secara serentak dan harmoni. Dalam unit ini: Kasih Ibu, Kasih Ayah + Si Manjaku Sayang.
Kumpulan A berlatih Kasih Ibu, Kasih Ayah
Kumpulan B berlatih Si Manjaku Sayang
Fokus pada nyanyian masing-masing semasa latihan
Apabila bersedia, nyanyikan kedua-dua lagu secara serentak
Dengar tempo petikan lagu Tiga Kupang (lagu rakyat) dengan teliti, kemudian mainkan mengikut tempo yang ditetapkan — sederhana, lambat dan cepat.
Tempo sederhana
Tempo lambat
Tempo cepat
Mainkan rekoder pada baluk yang dicetak berwarna ungu sahaja
Postur duduk yang betul ketika memainkan rekoder
Lagu berkembar ialah teknik gubahan di mana dua lagu berbeza melodi dinyanyikan serentak tetapi masih harmoni. Ia melatih pendengaran dalaman (inner-hearing) murid untuk fokus pada melodi sendiri sambil orang lain menyanyi melodi lain.
Setiap alat muzik mempunyai warna tonnya yang tersendiri. Murid meneroka pergerakan berdasarkan warna ton alat muzik dan puisi 'Hanya Aku Sebagai Belon' (oleh Zaiton Mohamad).
Dihempasku memantul lembut, dilambung tinggi meninggalkan bumi
Psssssssssssssss — udara dalam badan mula keluar
Puf, puf, puf, puf! — tubuhku membesar
Wish, wush, wish, wush! — angin ribut terumbang-ambing
Meneroka bunyi alat muzik untuk kesan bunyi mengiringi pergerakan
Mainkan irama menggunakan alat perkusi mengikut tempo sederhana, lambat dan cepat secara berasingan, kemudian mainkan alat perkusi tersebut mengiringi lagu LRT vs Basikal Tua (lagu dan lirik: Rosman Adam).
Tempo sederhana: 'Pada suatu pagi bersiar ku ke kota'
Tempo lambat: 'Terlihat ku basikal tua dikayuh dengan lambatnya'
Tempo cepat: 'Tiba tiba ku lihat L-R-T yang melintas sungguh lajunya'
Latih murid mendengar ketiga-tiga tempo
Mainkan alat perkusi mengiringi lagu
Tempo ialah kelajuan muzik. Lagu LRT vs Basikal Tua menggunakan kontras tempo (lambat untuk basikal tua, cepat untuk LRT) untuk menggambarkan perbezaan kenderaan — muzik boleh 'melukis' gambar melalui kelajuan!
Caklempong ialah sejenis muzik tradisional Malaysia yang dimainkan secara ensembel. Caklempong terkenal di Negeri Sembilan.
| Bonang (sauwa) | Dimainkan secara ostinato melodi (melodi pendek berulang) | |
| Bonang (gereteh) | Dimainkan secara melodi | |
| Bonang (tingkah) | Dimainkan secara kord dinamakan tingkah | |
| Gendang ibu & gendang anak | Memainkan rentak kepada lagu | |
| Bangsi dan pupuit | Alat muzik tambahan dalam caklempong | |
Istilah penting dalam caklempong dan muzik ensembel:
| Ostinato melodi | Melodi pendek yang dimainkan berulang kali | |
| Ostinato irama | Corak irama yang dimainkan berulang kali | |
| Kord | Gabungan dua atau lebih pic berharmoni yang dimainkan serentak | |
| Bonang | Diperbuat daripada logam tembaga dan campuran besi — alat asas caklempong | |
| Ensembel | Persembahan muzik berkumpulan | |
Latihan bertulis untuk menamakan peralatan muzik caklempong, mengisi tempat kosong tentang lagu berkembar, bonang, ostinato, kord, ensembel, tempo dan warna ton.
Menamakan peralatan muzik caklempong (bonang, gendang ibu, gendang anak, pemukul)
Lagu berkembar mempunyai melodi berlainan tetapi boleh dinyanyikan serentak dan harmoni
Bonang diperbuat daripada logam tembaga — alat asas caklempong
Bonang yang dimainkan secara ostinato / kord
Caklempong dimainkan secara ensembel / berkumpulan
Alat perkusi dimainkan mengikut tempo lambat, sederhana, cepat
Setiap alat muzik mempunyai warna ton yang tersendiri
📝 Kosa Kata
Caklempong dari Negeri Sembilan menggunakan tiga jenis bonang yang berbeza fungsi: sauwa (ostinato melodi), gereteh (melodi) dan tingkah (kord) — semua dimainkan serentak! Lagu berkembar pula seakan sihir: dua lagu berbeza dinyanyikan serentak tetapi bunyinya harmoni.
Uji Minda!
20 soalan • Boleh buat!